काठमाडाैं फागुन २७,
४ मंसिरको निर्वाचनमा जनमत पार्टीका सीके राउतसँग पराजित भएपछि जसपा अध्यक्ष उपेन्द्र यादवको संसद छिर्ने सीधा बाटो बन्द भएको थियो ।
तर सत्ता राजनीतिको खेलमा जसरी पनि संसद छिरेरै छोड्ने प्रयासलाई यादवले अझै पनि छोडिसकेका छैनन् ।
आफ्नो दलबाट बारा २ मा जितेका रामसहायप्रसाद यादवलाई उपराष्ट्रपतिमा जिताउने र उनको ठाउँमा उपचुनाव जितेर संसदमा छिर्ने दाउ यादवले हेरिरहेका छन् । तर रामचन्द्र पौडेल राष्ट्रपतिमा निर्वाचित भएपछि निर्वाचन आयोगले गरेको व्याख्यापछि अन्योल हुँदा उपेन्द्रको यो दाउ पूरा नहुने हो कि भन्ने संशय देखिएको हो ।
किनकी आयोगले शुक्रबारमात्रै विज्ञप्ति जारी गर्दै ‘उपराष्ट्रपति पदको निर्वाचनका लागि उम्मेदवारको मनोनयनपत्र दर्ताका सन्दर्भमा उम्मेदवारको योग्यताबारे थप स्पष्टतासहित नवनिर्वाचित सम्माननीय राष्ट्रपतिको लिङ्ग वा समुदायभन्दा फरक हुने गरी उपराष्ट्रपतिको निर्वाचनका लागि उम्मेदवारको मनोनयनपत्र दर्ता गर्न निर्वाचन अधिकृतलाई निर्देशन दिने’सम्बन्धी निर्णयपछि अन्योल देखिएको हो ।
नेपालको संविधानको धारा ७० प्रस्टै रूपमा ‘यस संविधान बमोजिम राष्ट्रपति र उपराष्ट्रपतिको निर्वाचन फरक फरक लिंग वा समुदायको प्रतिनिधित्व हने गरी गरी गर्नुपर्नेछ’ भने पनि आयोगले खस आर्यका पुरुष राष्ट्रपतिमा निर्वाचित भएपछि महिला उपराष्ट्रपतिको उम्मेदवार हुनुपर्ने आशयको विज्ञप्ति जारी गरेपछि यादव थप तनावमा परेका हुन् ।
आयोगले निर्णयपछि धर्मसंकटमा पुगेका दलहरूले अब कसलाई उम्मेदवार बनाउने भन्ने निर्णय लिनै सकेनन् ।
अलग समुदायका रुपमा जसपाका रामसहायलाई अगाडि सार्न सत्तारुढ दल तयार नै थिए । तर आयोगले दुई अर्थ लाग्ने विज्ञप्तिपछि उनीहरू अप्ठ्यारोमा परेका हुन् ।
आयोगको व्याख्यापछि एमालले पनि उपाध्यक्ष अष्टलष्मी शाक्यलाई उम्मेदवार बनाउने निर्णय गरेको छ । यसैले जसपा यादवलाई मात्रै उम्मेदवार बनाएर जोखिम मोल्नुभन्दा जसपाका यादव र प्रमिला यादव एवं जनमतकी ममता झाले उम्मेदवारी दर्ता गराएर अघि बढ्न सत्तारुढ दल तत्काल तयार भएका हुन् ।
अगलअगल उम्मेदवारी दर्ता गराउँदा आयोगले राष्ट्रपति भएका रामचन्द्र पौडेलभन्दा फरक समुदाय पुरुष उम्मेदवारलाई दर्ता गराए अरु उम्मेदवारी फिर्ता लिने तयारीमा सत्तारुढ दल पुगेका छन् ।
तर आफ्नो तयारीमा निर्वाचन आयोगले धावा बोलेपछि जसपा अध्यक्ष यादवले आक्रोश व्यक्त गरेका छन् । बालुवाटारमा भएको १० दलीय सत्ता गठबन्धनको बैठकमा यादवले आयोगले संविधानविपरीत धारणा राखेको भन्दै आपत्ति जनाएका थिए ।
यादवले बैठकमा भनेका थिए–संविधानले प्रस्टै रूपमा यस संविधानबमोजिम राष्ट्रपति र उपराष्ट्रपतिको निर्वाचन फरक फरक लिंग वा समुदायको प्रतिनिधित्व हने गरी गरी गर्नुपर्नेछ भनेको छ । तर निर्वाचन आयोगले संविधानविपरीत भाषा बोलेको । हामी पनि आयोगले जस्तै भाषा बोल्ने हो । यस्तो हुँदैन संविधानको मर्मअनुसार उपराष्ट्रपतिमा जसपाले उम्मेदवारी दिन्छ ।’
यादवले रामसहायले मात्रै उम्मेदवारी दिनुपर्ने अडान बैठकमा राखेका थिए । तर एमालेले चलाखीपूर्ण रूपमा महिलालाई उम्मेदवार उठाएपछि सत्ता गठबन्धनलाई अप्ठ्यारो आएको हो ।
यसैले जसपाबाट रामसहाय र प्रमिला यादवले उम्मेदवारी दिने तयारी भएको हो ।
आफ्नो मागअनुसार नभएपछि यादवले पुरुष र महिला दुवैलाई उम्मेदवार उठाउने र आयोगले मान्यता दिए महिलालाई फिर्ता बोलाउने मध्यमार्गी प्रस्ताव सत्ता गठबन्धनको बैठकमा गरेका थिए ।
सत्ता गठबन्धन दलको बैठकपछि कार्यकारिणी बैठक बसेर उम्मेदवार अघि सार्ने जानकारी जसपाका नेता प्रदीप यादवले दिए ।
‘सत्ता गठबन्धनको बैठकपछि हामी कार्यकारिणीको बैठक बसेर उम्मेदवार अगाडि सार्छौ,’ यादवले भने ।
रामसहायलाई उम्मेदवार बनाउन नसके उपेन्द्रको सांसद बन्ने सपना चकनाचुर हुन सक्नेछ । कारण जसपाबाट प्रत्यक्षमा जित्ने महिला उम्मेदवार कोही पनि छैनन् ।
यस्तोमा समानुपातिक महिला सांसदलाई उपराष्ट्रपतिको उम्मेदवार बनाएर जिताउन मात्रै सक्नेछन् । तर आफू संसदमा छिर्न कुनै निर्वाचन क्षेत्र खाली हुने छैन।
