१८ पुष काठमाडौं ।
आर्थिक संकट र बढ्दो महंगीलाई लिएर इरानमा चार दिनदेखि सरकारविरुद्ध प्रदर्शन भइरहेको छ। दक्षिणी शहर फासामा प्रदर्शनकारीहरूले सरकारी भवनमा आक्रमण गर्ने प्रयास गरेका छन्।
इरानी समाचार एजेन्सी मिजानका अनुसार प्रदर्शनकारीहरूले प्रान्तीय गभर्नरको कार्यालयको मुख्य ढोका र सिसामा क्षति पुर्याउँदै तोडफोड गरे।
स्थिति नियन्त्रण गर्न प्रहरीले हस्तक्षेप गर्यो, जसको परिणामस्वरूप २० जना पक्राउ परे र १२ जना प्रहरी अधिकारी घाइते भए। राजधानी तेहरानको सादी स्ट्रिट र ग्रान्ड बजार क्षेत्रमा व्यापारी र पसलेहरूले प्रदर्शन गरे।
धेरै क्षेत्रहरूमा पसलहरू बन्द रहे, जसले गर्दा व्यापार ठप्प भयो। यसैबीच, इरानको अर्धसैनिक बासीज फोर्सका एक सिपाही र अन्य गरी कम्तीमा ६ जनाको मृत्यु भएको रिपोर्ट गरिएको छ । यो घटनाले धेरै क्षेत्रहरूमा तनावलाई अझ बढाएको छ।
देशभरि जेन-जी आक्रोशित छन्। आर्थिक संकटले असन्तुष्टि बढाएको छ। डिसेम्बर २०२५ मा, इरानी मुद्रा रियाल प्रति अमेरिकी डलर लगभग १.४५ मिलियनको अहिलेसम्मकै न्यून विन्दुमा झर्यो।
वर्षको सुरुवातदेखि नै रियालको मूल्य लगभग आधा घटेको छ। महंगी उच्चतम बिन्दुमा पुगेको छ, खाद्यान्नको मूल्य ७२% ले र औषधिको मूल्य ५०% ले बढेको छ।
यसबाहेक, २०२६ को बजेटमा ६२% ले कर बढाउने सरकारको प्रस्तावले आम जनतामा ठूलो आक्रोश सिर्जना गरेको छ।
तेहरानका विश्वविद्यालय र व्यावसायिक क्षेत्रहरूबाट सुरु भएको विरोध प्रदर्शन अहिले धेरै शहरहरूमा फैलिएको छ। धेरै ठाउँहरूमा बजारहरू बन्द गरिएका छन् र व्यापारीहरू सडकमा उत्रिएका छन्।
प्रदर्शनकारीहरूले सर्वोच्च नेता अयातोल्लाह अली खामेनीलाई लक्षित गर्दै नारा लगाउँदै कट्टरपन्थी धर्मगुरुहरूको शासनको अन्त्य र राजतन्त्र फिर्ताको माग गरिरहेका छन्।
केही भिडियोहरूमा, मानिसहरूले निर्वासित युवराज रेजा पहलवीको समर्थनमा नारा लगाउँदै उनलाई सत्ता हस्तान्तरण गर्न माग गरेको देखिन्छ।
राष्ट्रपति मसूद पेजेश्कियानले परिस्थितिको जिम्मेवारी लिएका छन्, विरोध प्रदर्शनको लागि विदेशी हस्तक्षेपलाई दोष दिएका छन् र नागरिकहरूलाई एकताबद्ध रहन अपील गरेका छन्।
उनले भने – विदेशी शक्तिहरूले देशमा विभाजन सिर्जना गरेर फाइदा लिन चाहन्छन्।
१९७९ को इस्लामिक क्रान्ति पछि इरानमा आयतोल्लाह रुहोल्लाह खोमेनी सत्तामा आए। उनले १९७९ देखि १९८९ सम्म १० वर्षसम्म सर्वोच्च नेताको रूपमा सेवा गरे।
सर्वोच्च नेताको रूपमा उनको उत्तराधिकारी बनेका अयातोल्लाह अली खामेनी सन् १९८९ देखि ३७ वर्षदेखि सत्तामा छन्।
इरानले आज आर्थिक संकट, उच्च मुद्रास्फीति, अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिबन्ध, बेरोजगारी, मुद्राको अवमूल्यन र बारम्बार हुने आम आन्दोलन जस्ता गम्भीर चुनौतीहरूको सामना गरिरहेको छ।
