चितवन, बैशाख ३ –
राष्ट्रिय आर्थिक गणना २०८२ को स्थलगत तथ्यांक संकलन वैशाख २०८३ देखि ७ असार २०८३ सम्म चितवन जिल्लामा सुरु भएको छ। यसै क्रममा चितवन जिल्लामा प्रभातफेरी कार्यक्रमको आयोजना गरिएको छ ।
गणनाले उद्योग, व्यापार, सेवा क्षेत्र, निजी व्यवसाय, सहकारी तथा सार्वजनिक संस्थानहरूको संख्या, रोजगारी, उत्पादन र सेवा प्रवाह सम्बन्धी तथ्यांक संकलन गर्ने छ।
स्थलगत तथ्यांक संकलनका लागि १ सय ३३ जना गणक तथा १७ जना तालिम प्राप्त सुपरिवेक्षक खटिएका छन् र ७५ मा जस्तै यसपटक पनि अनलाइनबाट विवरण भर्न सकिने व्यवस्था गरिएको छ।
जिल्ला आर्थिक गणना कार्यालयका आर्थिक गणना अधिकारी रेणु कुमारी घिमिरेका अनुसार ‘अर्थतन्त्र मापनका लागि आर्थिक गणना’ भन्ने मूल नारासाथ देशको समग्र आर्थिक अवस्थाको तथ्यांकीय माध्यमबाट यथार्थ चित्र प्राप्त गर्न राष्ट्रिय आर्थिक गणना गर्न लागिएको हो ।
कार्यालयका अनुसार राष्ट्रिय आर्थिक गणनाबाट उद्योग, व्यापार, सेवा क्षेत्र, निजी व्यवसाय, सहकारी तथा सार्वजनिक संस्थानहरूको संख्या, भौगोलिक वितरण, रोजगारी, उत्पादन र सेवा प्रवाह सम्बन्धी विवरण संकलन हुनेछ । यसले देशको आर्थिक संरचना बुझ्न, रोजगारीको अवस्था थाहा पाउन र भविष्यका आर्थिक योजनाहरू बनाउन आर्थिक गणना गर्न लागेको जनाएको छ ।
यस गणनाले देशभरिका सबै उद्योग, व्यापार, सेवा क्षेत्र र साना–ठूला व्यवसायको विवरण संकलन गर्ने कार्यालयले जनाएको छ । देशभरिका उद्यमी तथा व्यवसायीले दिएको तथ्यांकले नै देशको समृद्धिको बाटो तय गर्ने हुनाले सही र पूर्ण विवरण उपलब्ध गराउन कार्यालयले सबैलाई अनुरोध पनि गरेको छ ।
गणनामा संकलन हुने व्यक्तिगत वा व्यावसायिक विवरणहरू तथ्यांक ऐन २०७० अनुसार पूर्णरूपमा गोप्य रहने र त्यसलाई केवल योजना तर्जुमा र सांख्यिकीय प्रयोजनका लागिमात्र प्रयोग गरिने पनि कार्यालयले जनाएको छ । आर्थिक गणना तथ्यांकले नीतिनिर्माता, लगानीकर्ता र समुदायलाई तथ्यांकमा आधारित निर्णय गर्न मद्दत गर्ने कार्यालयको भनाइ छ ।
गणनाका आधारमा देशको कुल गार्हस्थ उत्पादन (जीडीपी) अनुमान अझ सुदृढ हुने, राष्ट्रिय लेखाका आधार वर्ष परिवर्तन गर्न आवश्यक तथ्यांक उत्पादन गर्ने र सरकारले तय गर्ने नीति निर्माण र योजना तर्जुमा गर्न तथा नीतिमार्फत लिएका लक्ष्य मापनमा सहयोग गर्ने उद्देश्य समेत राखिएको छ ।
राज्यले लिने अल्पकालीन तथा दीर्घकालीन आर्थिक योजना, लगानी प्रवर्द्धन र रोजगारी सिर्जनामा अति आवश्यक विवरण समेत यस गणनाका माध्यमबाट प्राप्त हुनेछन् ।
कार्यालयका अनुसार गणना देशको आर्थिक तथ्यांकको विश्वसनीय पद्धति विकासको आधारस्तम्भका रूपमा रहने छ ।
राष्ट्रिय आर्थिक गणनामा ती २१ वर्गीकरणमध्ये १८ क्षेत्रको आधारभूत विवरण संकलन गरिँदै छ । जसमा दर्ता भएका र नभएका ठूला वा साना व्यापार/प्रतिष्ठान, रोजगारीका हिसाबले धेरै रोजगारी दिएका वा स्वरोजगारमा सञ्चालन रहेका, उद्योग, कलकारखाना, व्यापार-व्यवसाय, गैरसरकारी संघसस्था, सरकारी संस्थान, सरकारी वा निजी विद्यालय, अस्पताल लगायत आर्थिक क्रियाकलाप सञ्चालन गरिरहेका एकाइमा यो गणना सञ्चालन हुँदैछ ।
स्थानीय तहमा नगर प्रमुख / अध्यक्षको संयोजकत्वमा स्थानीय तह आर्थिक गणना समन्वय समिति र वडा अध्यक्षको संयोजकत्वमा वडा सहजीकरण समिति गठन गरी सक्रिय बनाउन कार्यालयले सबै स्थानीय तह र वडा कार्यालयमा सहयोग, समन्वय र सहजीकरणका लागि भेट्घाट एवं पत्राचार गरेका छन् ।
कार्यालयले आर्थिक गणना सफल पार्न आपसी सहयोग, आगामी दिनमा तथ्यांक कार्यमा बिश्वासनियता र यथार्थपरक बनाउन जिल्ला आर्थिक गणना समन्वय समितिको सदस्यमा उद्योग बाणिज्य संघ र उद्योग संघ र विभिन्न विषयगत समितिका सदस्य सहित ५ सदस्यमा मनोनीत गरिएको कार्यालयले जनाएको छ।
यस्ता तथ्यांक सामूहिक रूपमा तथ्यांकीय प्रयोजनका लागिमात्र प्रयोग गरिने समेत कार्यालयले स्पष्ट पारेको छ । तथ्यांक येन २२०७९ अनुसार व्यक्तिगत वा संस्थागत पहिचान खुल्ने गरी गणनामा लिइएको तथ्यांकको विवरण सार्वजनिक गरिँदैन । साथै, कुनै पनि निकायलाई उपलब्ध नगराइने समेत कार्यालयले जनाएको छ ।
कार्यालयले यसअघि प्रथम आर्थिक गणना २०७५ सालमा गरेको थियो । त्यसबेला देशभरि ९ लाख २३ हजार ३ सय ५६ प्रतिष्ठान रहेको देखिएको थियो । जसमध्ये ४ लाख ६२ हजार ६ सय ५ प्रतिष्ठान मात्र दर्ता थिए ।कुल १८ वटै क्षेत्रमा आर्थिक गणना गरिएको थियो । देशभरि विनादर्ता सञ्चालनमा रहेका प्रतिष्ठान ४९.९ प्रतिशत रहेको देखिएको थियो ।
उक्त गणनाले सबैभन्दा धेरै प्रतिष्ठान थोक तथा खुद्रा व्यापार, मोटरगाडी र मोटरसाइकल मर्मतमा रहेको देखाएको थियो । कुल प्रतिष्ठानमध्ये पुरुषले सञ्चालन गरेका ७०.२६ प्रतिशत देखिएको थियो ।











