चितवन, भदौ १५ –
संघीय वन मन्त्रालयले चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जभित्र वैंकल्पिक भूमिगत केबुल बिछ्याउन र बाटो स्तरोन्नति गर्न सहमति दिएको छ । यससँगै माडी क्षेत्रमा निकुञ्जका कारण सिर्जित केही समस्याहरु निदानतर्फ बढेको महसुस गरिएको छ ।
वन मन्त्रालयले निकुञ्जभित्र वैकल्पिक केबुल बिछ्याउने, देवेन्द्रपुर–बगही हुलाकी सडकको काम सुचारू गर्न दिने र निकुञ्जभित्रको ध्रुवघाट–बनकट्टा तथा बगई–ठोरी हुलाकी (सुविधाप्राप्त) सडक निर्माणका लागि वातावरणीय प्रभाव मूल्याङ्कन गर्न वन मन्त्रालयबाट सहमति प्रदान गर्दै निकुञ्ज विभागलाई कार्यान्वयनका लागि पत्राचार गरेको हो । यसबाट निकुञ्जभित्र हालको सुविधाप्राप्त बाटोको स्तरोन्नति गर्न र वैकल्पिक भूमिगत केबुल बिछ्याउन बाटो खुलेको देखिन्छ ।
वन तथा वातावरण मन्त्रालयका सचिव डा. प्रेमराज कँडेलले माडीका निवर्तमान नगरप्रमुख ठाकुरप्रसाद ढकाललाई सहमति–पत्र हस्तान्तरण गरेका थिए । त्यसलगत्तै भौतिक योजना तथा यातायात मन्त्रालयले वन मन्त्रालयलाई निकुञ्जभित्र बाटो बनाउन र पूर्वी माडीमा अवरूद्ध हुलाकी सडक निर्माण सुचारू गराउन पत्रमार्फत अनुमति मागेकोमा मन्त्री प्रदीप यादवले राष्ट्रिय निकुञ्ज विभागलाई अनुमतिका लागि तोक लगाएका थिए ।
संघीय वन तथा वातावरणमन्त्री यादवले केही दिनभित्र इआइएसम्बन्धी सहमति पत्र दिने भनी माडीमा गरेको प्रतिबद्धता पूरा गरेका छन् । मन्त्री यादवले गत भदौ ८ गते बुधबार माडीको रौतनी खोला पुल समुद्घाटनका क्रममा ४ दिनभित्र वातावरणीय प्रभाव मूल्याङ्कनको सहमति पत्र दिने र माडीको विकासमा वन मन्त्रालय बाधक नबन्ने भन्दै आउँदो निर्वाचनअगावै माडीवासी र निकुञ्जबीचको द्वन्द्व सकिने अभिव्यक्ति दिएका थिए ।
चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज हुँदै माडी लैजाने निकुञ्जभित्रको भूमिगत तारमा समस्या आएपछि विद्युत् प्राधिकरणले वैकल्पिक समानान्तर लाइन बिछ्याउने गरी तयार गरेको प्रस्ताव राष्ट्रिय निकुञ्ज विभागमा पठाइएको थियो ।
नयाँ बन्ने भूमिगत लाइनमा अहिलेको भन्दा प्राविधिक हिसाबले केही कुराहरु परिवर्तन गर्ने गरी प्रस्ताव गरिएको छ । चनौली वितरण केन्द्रका प्रमुख लम्सालका अनुसार पहिला १/१ किलोमिटरमा टुक्र्याएर काम गरिएकोमा अहिले प्रस्तावितमा ५–५ सय मिटरमात्रै राखेर काम हुनेछ । यसो हुँदा सोही दिनको काम सोही दिनमा पूरा गर्नुपर्ने हतारो कम हुन्छ र गुणस्तरीय काम हुने विश्वास प्राधिकरणको छ ।
यस्तै, पहिला सिङ्गल कोर भएको ३ वटा केबुल राखिएकोमा यसपटक ३ कोर भएको केबुल राखिने प्राधिकरण चनौली वितरण केन्द्रका प्रमुख लम्सालले बताए । पहिला ८ ठाउँमा च्याम्बर राखिएकामा यसपटक काम गर्दा १६ वटा च्याम्बर र त्यसमा पनि छुटाउन मिल्ने गरी बनाइने उनले जानकारी दिए ।
१२ करोड रूपैयाँ खर्च गरेर बिछ्याइएको भूमिगत तार गुणस्तरको नभएकाले पटकपटक समस्या आउने गरेको माडीवासी बताउँछन् । पुरानो लाइनमा सिल्भरको तार प्रयोग भएकोमा अब कपर (तामा)को तार प्रयोग गर्नुपर्ने माग उनीहरुको छ । तर, विद्युत प्राधिकरण चनौली वितरण केन्द्रका प्रमुख लम्सालले अन्यत्र पनि सिल्भरकै तार प्रयोग हुँदै आएको बताए ।
माडीको लोड जम्मा ३० एम्पियर छ, सिल्भरको लोड धान्ने क्षमता २०० एम्पियर हुन्छ’, लम्सालले भने, ‘कम गुणस्तरको भएर समस्या आएको भन्ने होइन, अन्यत्र पनि समस्या त आइरहन्छ । यहाँ भूमिगत तार र निकुञ्ज भएकाले काम गर्न समस्या भएको हो ।’ निकुञ्ज क्षेत्र भएकाले प्राधिकरण एक्लैले काम गर्न नसक्ने बताउँदै उनले त्यसका लागि निकुञ्ज प्रशासन र नेपाली सेनाको समेत साथ लिनुपर्ने बताए ।
– चितवन पोष्ट दैनिक समाचारपत्रका लागि रामशरण गैरेले तयार पारेको यो समाचार हामीले यहाँ पत्रिकाबाट जस्ताको तस्तै साभार गरेका हौं ।
