अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले स्पेसएक्सका सीईओ एलन मस्कलाई अन्तरिक्षमा फसेका सुनिता विलियम्स र उनका सहकर्मी बुच विल्मोरलाई फिर्ता ल्याउने काम तोकेका थिए। ट्रम्पले जनवरीमा सामाजिक सञ्जालमा लेखेका थिए, ‘मैले मस्कलाई ती दुई ‘बहादुर अन्तरिक्ष यात्री’ लाई फिर्ता ल्याउन आग्रह गरेको छु। उनीहरूलाई बाइडेन प्रशासनले अन्तरिक्षमा छोडेको थियो। उनीहरू धेरै महिनादेखि अन्तरिक्ष स्टेसनमा पर्खिरहेका छन्। मस्कले चाँडै नै यसमा काम सुरु गर्नेछन्।’

मस्कले पनि जवाफ दिँदै भने, ‘हामी त्यसै गर्नेछौँ। बाइडेन प्रशासनले उनीहरूलाई यति लामो समयसम्म त्यहीँ छोड्नु भयानक कुरा हो ।’

सुनिता र विल्मोरलाई किन अन्तरिक्ष स्टेसनमा पठाइएको थियो?
सुनिता र बुच विल्मोर बोइङ र नासाको संयुक्त ‘क्रू फ्लाइट टेस्ट मिसन’ मा गएका थिए। यसमा, सुनिता अन्तरिक्ष यानको पाइलट थिइन्। उनीसँगै गएका बुच यस मिसनका कमाण्डर थिए। उनीहरू दुवै जना अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष स्टेसनमा ८ दिन बसेपछि पृथ्वीमा फर्कने कार्यक्रम थियो।

प्रक्षेपणको समयमा, बोइङ डिफेन्स, स्पेस एण्ड सेक्युरिटीका अध्यक्ष तथा सीईओ टेड कोल्बर्टले यसलाई अन्तरिक्ष अनुसन्धानको नयाँ युगको लागि एक उत्कृष्ट सुरुवात भनेका थिए । यस मिसनको मुख्य उद्देश्य अन्तरिक्ष यानले अन्तरिक्ष यात्रीहरूलाई अन्तरिक्ष स्टेसनमा लैजान र फर्कन सक्ने क्षमता प्रमाणित गर्नु थियो।

अन्तरिक्ष स्टेसनमा ८ दिन बिताउँदा अन्तरिक्ष यात्रीहरूले अनुसन्धान र धेरै प्रयोगहरू पनि गर्ने योजना थियो। सुनिता र विल्मोर एटलस-भी रकेट मार्फत अन्तरिक्ष यात्रामा पठाइने पहिलो अन्तरिक्ष यात्री हुन्। यस अभियानको क्रममा उनले अन्तरिक्षयानलाई म्यानुअली पनि उडाउनु परेको थियो। उडान परीक्षणसँग सम्बन्धित धेरै उद्देश्यहरू पनि पूरा गर्नुपरेको थियो।

तर, स्टारलाइनर अन्तरिक्ष यानले प्रक्षेपण गरेदेखि नै धेरै समस्याहरू भोगेको छ। यी कारणहरूले गर्दा, जुन ५ अघिको प्रक्षेपण अघि पनि धेरै पटक प्रक्षेपणहरू असफल भएका थिए। प्रक्षेपणपछि पनि अन्तरिक्ष यानमा समस्या भएको रिपोर्ट आएको थियो।

नासाले अन्तरिक्ष यानको सेवा मोड्युलको थ्रस्टरमा हेलियम चुहावट भएको बताएको छ। एउटा अन्तरिक्ष यानमा धेरै थ्रस्टरहरू हुन्छन्। तिनीहरूको सहयोगमा अन्तरिक्ष यानले आफ्नो बाटो र गति परिवर्तन गर्छ।

प्रक्षेपण भएको २५ दिनमा अन्तरिक्ष यानको क्याप्सुलबाट ५ पटक हेलियम चुहावट भएको थियो। ५ वटा थ्रस्टरले काम गर्न छोडेका थिए। थप रूपमा, प्रोपेलेन्ट भल्भ पूर्ण रूपमा बन्द गर्न सकिएको थिएन। अन्तरिक्षमा रहेका चालक दल र अमेरिकाको ह्युस्टनमा रहेका मिसन प्रबन्धकले पनि यसलाई ठिक गर्न सकेनन्। – एजेन्सी