कुरै कुरामा आमाले भनिन्— स्कुल जाँदा साथीहरूको वरपर रहिरहनु । कतै जानुपरे साथी बेगर एक्लै नजानु । साँझ–बिहान मेरैनजिक बस्नु । आमाका कुराले डरको डिग्री बढायो । त्यो रात एक–अर्कासँग टाँसिएर बितायौँ आमाछोरीले ।

हामी स्कुल जाँदै थियौँ । बाटोमा सम्झनाले सोधी, ‘तेरो दाइ आजकल कता छ ?’

‘थाहा छैन । ६ महिनापहिले रातमा झुलुक्क देखेकी हुँ । त्यसपछि हाम्रो भेट भएको छैन,’ मैले भनेँ ।

‘आज रातभर सेनाहरू हिँडिरहेका थिए रे । सेनाहरूले तिमीहरूको घरलाई निसाना बनाउँछन् रे ।’

कसले भनेको ?

‘मेरो बाबाले भन्नुभएको,’ उसले भनी ।

हजुरसजुर गर्नपर्दैन भन्दै उसले मैले ओढेको सिरक फालिदियो । म झस्किएँ । आमा आत्तिइन् । ओहो यहाँ त खाजाको व्यवस्था रहेछ साथीहरू । उसले मलाई हेर्दै भन्यो ।
किन हाम्रो घरलाई निशाना बनाउने ?

‘थाहा नपाएझैँ नगर् न । तिमीहरूको घर माओवादीको घर हो रे । तेरो दाइ माओवादी छापामार हो त । गाउँका सबैलाई थाहा छ यो कुरा ।’

मलाई पनि थाहा छ, मैले मनमनै भनेँ तर केही बोलिनँ । उसले कुरा सकेकी रहिनछे, फेरि भनी— त्यही भएर तेरो दाइ घरमा बस्दैन । किन थाहा छैन भन्छेस् । सबैलाई थाहा छ, तिमीहरू माओवादी हौ । तिमीहरूको छेउमा हाम्रो घर भएकाले हामीलाई नि खतरा छ । घरमा यस्तै कुरा भएको थियो ।

ऊ के के बोल्दै थिई । म डराउन थालेँ । आमाको कुरा सम्झेर खुट्टा काम्न थाले । ऊ बोली रही, म कामिरहेँ । मेरो डरको खाल्डो गहिरियो । अब राम्री भएका कुराले मख्खिने सोच कमजोर भयो । उसै पनि रातभरि ट्याक–ट्याकको आवाजले सुतेकी थिइन् । साथीका कुराले त्रास बढ्यो तर जहाँ गए पनि जे गरे पनि मैले सम्झनालाई छोडिनँ । आमाले साथीलाई नछाड्ने जो भनेकी थिइन् ।

स्कुल जाँदा–आउँदा हामी सँगसँगै हुन्थ्यौँ । आमा घरमा नहुँदा म उसको घर जान थालेकी थिएँ ।

एक दिन हामी स्कुल जाँदै थियौँ । बाटाभरि सेनाहरूको हुल आइरहेको थियो । म सम्झनाको पछाडि छेल परेँ तर उनीहरूलाई हेर्न छोडिनँ । त्यसबखत मैले देखेँ । गाउँकै एकजना अंकलले हामी भएतिर हेर्दै कुरा गर्दै गरे । कुरा सुनिएन तर उनको कुरा गराई हामीतिर लक्षित थियो । त्यही कारण म डराएकी थिएँ । डरले मेरो दिनलाई अत्यन्तै लामो बनाएको थियो । रात नपरे हुन्थ्यो भन्ने मेरो भित्री इच्छा थियो । कुरा सोच्दैमा समय बदल्न सकिँदो रहेनछ । आखिर साँझ परिहाल्यो । साँझबाट हिजोजस्तै बाटोमा ट्याक–ट्याक सुरु भयो ।

एक रात म निदाइसकेकी थिएँ । घरमा गाइँगुइँ गरेको हल्लाको मधुरो आवाज आयो । आमा छेउमा थिइनन् । अलि पर बोलेको सुनेँ । निदाउने प्रयास गरेँ तर निदाउन सकिनँ । त्यसपछि जुरुक्क उठेर भान्छातिर लागेँ । आमा भात पकाइरहेकी थिइन् । पिँढीमा एक हुल मान्छे बसिरहेका थिए । तिनीहरूले साउतीमा कुरा गरी रहेथे । आमालाई सोधेँ, ‘आमा ! आज हाम्रा घरमा को आएका यति राति !’

आमाले भनिन्, ‘तिमीलाई चाहिँदैन छोरी यो कुरा ।’

मैले जोड गरेँ तर आमाले भन्दै भनिनन् । मेरो ढिपीसँग रिसाएर आमाले मलाई भित्तातिर धकेलिन् । म ठोक्किएँ । त्यहाँ एउटा लामो लौरोजस्तो देखिने वस्तुमा मेरो आँखा पुग्यो । त्यो कालो रङको लौरोजस्तो थियो तर लौरो थिएन । मैले त्यसलाई छुन खोजेँ ।

‘होइन के गरेकी तैँले । त्यो खतरा हुन्छ । न छो त नानी,’ आमाले भनिन् ।

मैले हात हटाएँ तर के हो त्यो सोधिनँ । सोध्नुले जवाफ पाइँदैन भन्ने थाहा भइसकेको थियो । आमाको खतरा शब्द बाहिर बसेकाले सुनेछन् । एकजना भित्र पसे । उनले पहिले त्यो खतरा भनेको वस्तुलाई समाए । मैले देखेँ उनको हातमा रातो रिबन बाँधिएको थियो । जुन मैले स्कुल जाँदा टाउको बाँध्ने गरेको रिबनजस्तै थियो । उसले आमातिर हेर्यो । उसको टाउकोमा पनि उस्तै रातो पट्टी बाँधिएको थियो । आमाको अनुहार हेरेपछि ऊ नबोली बाहिरियो । उनी को थिए ? मैले फेरि प्रश्न गर्न सकिनँ आमालाई ।

आमाले मलाई हेर्दै भनिन्— जा गएर सुत । रात धेरै भइसक्यो ।

म ओछ्यानतिर लागेँ । भान्छामा के के हुँदै छ भन्ने मैले ओछ्यानबाट थाहा पाइरहेकी थिएँ । आमा रोइरहेकी थिइन्, दाइका कुरा गरेर । उनीहरूसँग दाइलाई भेट्ने कुरा गरिन् । उनीहरुले भेट्न नमिल्ने बताएका थिए । उनीहरूले भन्दै थिए—ऊ (मेरो दाइ) धेरै टाढा छ र सकुशल छ ।

कुरा सुनेर आमा रुन छाडिनन्, रोइरहिन् ।

भोलिपल्ट म स्कुल हिँडेँ । बाटाभरि सम्झना फतफताइ रहन्थी । हामीले उसको नामै फतफते राखेका थियौँ । उसले सोधी— राति तेरा घर को आएका, माओवादीहरू हुन् ? अरु को आउँछ र होइन !

उसले यसरी भनी, मानौँ उसले आफ्नै आँखाले देखेकी थिई । म केही बोलिनँ । शर्मिला बिचैमा बोली, ‘यसले कहिले केही भन्छे र तैँले सोध्छेस् सम्झना !’

हो, मैले कहिल्यै माओवादी जोडिएका कुरामा बोलिनँ । किनकि म डरको घेराबन्दीमा थिएँ । त्यस दिन स्कुलमा पढ्दा–लेख्दा राति आमा रोएको मात्र सम्झन्थेँ ।

साँझ पर्‍यो । आमाछोरी खाएर सुत्न के लागेका थियौँ । बाहिर पहिलेको भन्दा चर्को स्वरमा ट्याक–ट्याक सुरु भयो । आमाछोरीले हेराहेर मात्र के गरेका थियौँ । ढोकाबाट ड्याम्म–ड्याम्म आवाज आयो । मेरा ओठ काप्न थाले । आमा थर्थराइन् । फेरि ड्याम्म गरेपछि ढोका खुल्यो । एक हुल मान्छेहरूभित्र पसे । टुकी धिपधिप बलिरहेको थियो । एउटाले सोध्यो— कति जनालाई भात खुवाइस् अस्ति ?

आमाले कामेको स्वरमा भनिन्— सात जनालाई ।

ऊ फेरि बोल्यो— हामीलाई खुवाउँदिनस् । हामी पाँचजना मात्र छौँ ।

त्यत्तिकैमा म खाटमा चलमलाएँछु ।

‘त्यहाँ को छ ? माओवादी लुकाएकी होस् ।’

होइन हजुर ।

हजुरसजुर गर्नपर्दैन भन्दै उसले मैले ओढेको सिरक फालिदियो । म झस्किएँ । आमा आत्तिइन् । ओहो यहाँ त खाजाको व्यवस्था रहेछ साथीहरू । उसले मलाई हेर्दै भन्यो । आमा आएर मेरो छेउमा बसिन् । उसले आमालाई धकेलिदियो । आमा भुइँमा पुगिन् ।

ऊ मेरैे छेउमा बस्यो र भन्यो— गज्जब छ साथीहरू । आज तिर्खा मेटेर छाडिन्छ ।

अरु गललल हाँसे । उसले त्यहाँ भएका अरुलाई बाहिर जान आदेश दियो । सबै बाहिरिए । आमा उठेर भित्तामा टाँसिइन् । उसले मेरो सुरुवाल तान्यो । मलाई नङ्ग्यायो र मनमर्जी मेरो शरीर चलायो । आमा टाउको ठोकिरहिन् भित्तामा । ऊ खेलिरह्यो मेरो शरीरमा ।

ऊ अघाएर उठ्यो । उठेर लुगा लगाउँदै भन्यो । साला माओवादीहरूले हाम्रा दिदी बहिनी छोडेका छन् र हामीले छोड्नी ! उसको अनुहार प्रफुल्लित थियो । यस्तो लाग्थ्यो, उसले जे गर्‍यो त्यो जायज थियो । युद्धमा विजयी भएजस्तो भाव उसको बोलीमा झल्कन्थ्यो ।

म रगताम्य भएकी थिएँ । ऊ फुत्त बाहिरियो । उसका साथीहरू ऊसँगै लागे । हामी होस् भएका बेहोसी भयौँ । आमाले मेरो लाज ढाक्न थालिन् ।

दाइ माओवादी भएका कारण म आमाकै अगाडि बलात्कृत भएँ । दाइ त्यसपछि फर्केर आएन । न आयो ऊ सहिद भएको खबर । बेपत्ता पारिएकाको सूचीमा पनि उसको नाम छैन । दाइलाई सोध्न पाएकी छैन मैले, के उसले पनि जनताका छोराछोरीलाई सेनाले जस्तै छाडेन ?

समय धेरै घर्किसकेको छ । दुई बीस पुग्न लागिसकेँ । धेरै घाउहरूमा खाटा बसिसके तर त्यो घाउमा खाटा बसेको छैन, बेला–बेला झनै आलो भइदिन्छ । विशेषतः बुटको आवाजले वा त्यस्तै कुनै आवाजले मेरो त्यो घाउलाई बल्झाउँछ । म आत्तिन्छु ।